0.6.0-beta.10 · آزمایشی
تازه‌های Diyar از نسخهٔ 0.6.0-beta.1 تا 0.6.0-beta.6
سلام! از نسخهٔ beta.1 تا امروز چند ویژگی تازه به Diyar اضافه شده، چند مشکل آزاردهنده برطرف شده و نصب و به‌روزرسانی هم خیلی ساده‌تر شده است. در این راهنما همه را به زبان ساده توضیح می‌دهیم و می‌گوییم هر چیز کجاست و چطور از آن استفاده کنید.
یک نکتهٔ کلی: همهٔ تغییرهای این نسخه‌ها خودبه‌خود روشن‌اند. لازم نیست کاری بکنید؛ فقط اگر خواستید چیزی را خاموش کنید، جایش را در ادامه گفته‌ایم.
در این راهنما نام بخش‌های تنظیمات را همان‌طور که در رابط انگلیسی Diyar می‌بینید نوشته‌ایم و معادل رابط فارسی را داخل «» آورده‌ایم.
ویژگی‌های تازه
دو کلید نگه‌داشتن: یکی برای انگلیسی، یکی برای فارسی
چه می‌کند: حالا می‌توانید دو کلید جدا تعیین کنید:
Key for English («کلید برای انگلیسی»): تا وقتی نگهش داشته‌اید، هر چه تایپ کنید انگلیسی می‌ماند و Diyar به آن دست نمی‌زند.
Key for Persian («کلید برای فارسی»): تا وقتی نگهش داشته‌اید، هر کلید حرف فارسی خودش را تایپ می‌کند، مثل صفحه‌کلید فارسی. برای کلمه‌ای که Diyar خودش فارسی‌اش نمی‌کند خیلی به کار می‌آید.
چطور فعالش کنم:
Diyar را باز کنید و به Settings («تنظیمات») بروید.
زبانهٔ Typing («تایپ») را باز کنید.
در کارت Caps Lock and hold key («Caps Lock و کلید نگه‌داشتن»)، برای Key for English و Key for Persian یک کلید انتخاب کنید؛ مثلاً Right Ctrl برای انگلیسی و Caps Lock برای فارسی.
چند نکته:
Caps Lock را برای یکی از دو کلید پیشنهاد می‌کنیم: مثل کلید روشن/خاموش کار می‌کند (تا روشن است، زبانش تایپ می‌شود) و هیچ کلید دیگری کارش را از دست نمی‌دهد.
یک کلید را نمی‌شود برای هر دو گذاشت، و دو سمت یک کلید (مثلاً هر دو Shift یا هر دو Ctrl) هم پذیرفته نمی‌شود؛ وگرنه کارهایی مثل حروف بزرگ، کپی و پیست یا Alt+Tab از دست می‌رفت. Diyar در این حالت دلیلش را به شما می‌گوید.
اگر هر دو کلید را با هم نگه دارید، کلیدی که زودتر زده‌اید حساب می‌شود.
اگر قبلاً یک کلید نگه‌داشتن برای فارسی داشتید، خودبه‌خود به «Key for Persian» منتقل شده و چیزی در تایپ شما عوض نمی‌شود.
در حالت Persian typing (direct) («تایپ مستقیم فارسی») فقط Key for English نشان داده می‌شود، چون آنجا همه چیز از قبل فارسی تایپ می‌شود.
هر «جای فقط انگلیسی» را می‌توانید جداگانه خاموش کنید
چه می‌کند: Diyar در بعضی جاها عمداً به کلیدهای شما دست نمی‌زند تا همان انگلیسی‌ای که می‌زنید بماند: نوار آدرس مرورگر، کادرهایی که آدرس وب می‌گیرند، کادرهای کارت بانکی، کادرهای رمز عبور، و در حالت Automatic correction برنامه‌هایی مثل ترمینال‌ها، PowerToys Run و Everything، ابزارهای پایگاه داده، برنامه‌های ریموت دسکتاپ و مدیرهای رمز. حالا همهٔ این جاها در یک فهرست دیده می‌شوند و هر کدام سوییچ خودش را دارد.
چطور استفاده کنم:
به Settings › Typing («تنظیمات › تایپ») بروید.
کارت English-only places («جاهای فقط انگلیسی») را پیدا کنید.
سوییچ هر جایی را که می‌خواهید آنجا هم مثل بقیهٔ جاها فارسی تایپ کنید خاموش کنید. مثلاً با خاموش کردن نوار آدرس مرورگر، می‌توانید آنجا هم فارسی جستجو کنید.
خوب است بدانید:
کادرهای رمز عبور همیشه محافظت می‌شوند و سوییچشان قفل است.
اگر PowerShell یا cmd را داخل Windows Terminal باز کنید، از سوییچ Windows Terminal پیروی می‌کند.
اگر نوار آدرس مرورگر را خاموش کنید، پیشنهادهایی که مرورگر هنگام تایپ نشان می‌دهد گاهی تبدیل را خراب می‌کنند و ممکن است یک حرف اضافه بماند. اگر این پیش آمد، سوییچ را دوباره روشن کنید یا آنجا از Persian typing (direct) استفاده کنید.
میانبرهای ویندوز با کلید نگه‌داشتن هم کار می‌کنند
مشکلی که شاید دیده بودید: اگر مثلاً Left Shift را کلید نگه‌داشتن گذاشته بودید، با زدن Win+Shift+S به‌جای ابزار عکس‌برداری (Snipping Tool) جستجوی ویندوز باز می‌شد. Ctrl+Shift+T (باز کردن دوبارهٔ زبانهٔ بسته‌شده)، Ctrl+Shift+Esc (Task Manager) و Alt+Shift هم درست کار نمی‌کردند.
حالا: وقتی کلید نگه‌داشتن را همراه با Win، Ctrl یا Alt بزنید، به‌عنوان بخشی از میانبر به ویندوز می‌رسد و میانبر درست کار می‌کند، فرقی هم نمی‌کند اول کدام را بزنید.
یک استثنای هوشمندانه: اگر وسط تایپ یک کلمه با کلید نگه‌داشتن، Ctrl+Z بزنید، همان Undo (برگرداندن) می‌ماند و چیز دیگری نمی‌شود.
کجاست: Settings › Typing › Caps Lock and hold key («تنظیمات › تایپ › Caps Lock و کلید نگه‌داشتن») › سوییچ Let Windows shortcuts use the hold key («میانبرهای ویندوز از کلید نگه‌داشتن استفاده کنند»). خودبه‌خود روشن است.
یک نکتهٔ کوچک: اگر بعد از میانبر کلید نگه‌داشتن را همچنان پایین نگه دارید و حرف تایپ کنید، آن حرف‌ها مثل Shift (یا همان Ctrl/Alt) تایپ می‌شوند. کافی است کلید را رها کنید و دوباره بزنید.
Settings › Fonts می‌گوید قلم واقعاً اعمال شده یا نه
مشکلی که شاید دیده بودید: Diyar می‌گفت قلم «Applied» شد، ولی Edge همان قلم قبلی را نشان می‌داد.
حالا:
قلم‌های Shabnam، Shabnam Light و Shabnam Thin هم همراه Diyar نصب می‌شوند، پس قلم پیش‌فرض واقعاً کار می‌کند.
اگر قلمی را انتخاب کنید که در ویندوز نصب نیست، Diyar پیش از هر تغییری به شما می‌گوید و قلم دیگری پیشنهاد می‌کند.
برای مرورگرها وضعیت Written نمایش داده می‌شود: یعنی قلم ثبت شده، ولی سایت‌هایی که قلم خودشان را دارند (که بیشترشان دارند) همان قلم خودشان را نشان می‌دهند.
اگر برنامه‌ای تنظیم را به حالت قبل برگرداند، وضعیت Reverted و یک هشدار می‌بینید.
دکمهٔ Show in browser («نمایش در مرورگر») صفحه‌ای ساده در همان مرورگر باز می‌کند تا ببینید قلم جدید چه شکلی است.
چطور: Settings › Fonts («تنظیمات › قلم‌ها») را باز کنید، قلم را انتخاب کنید، پیش از اعمال همهٔ پنجره‌های مرورگر را ببندید و Apply را بزنید. Firefox و Thunderbird به یک بار باز و بسته شدن نیاز دارند.
پنجرهٔ نصب تازه و ساده
این را در بخش «نصب و به‌روزرسانی» پایین‌تر توضیح داده‌ایم.
مشکل‌های برطرف‌شده
دستورهای ترمینال دیگر فارسی نمی‌شوند
قبلاً: اگر در PowerShell چیزی مثل cd c: می‌نوشتید، Diyar آن را به «زی c:» تبدیل می‌کرد.
حالا: در حالت Automatic correction، Diyar در برنامه‌هایی که در آن‌ها همیشه انگلیسی تایپ می‌کنید هیچ متنی را عوض نمی‌کند: ترمینال‌ها (Windows Terminal، PowerShell، cmd، PuTTY، MobaXterm و بقیه)، PowerToys Run و Everything، ابزارهای پایگاه داده (مثل SSMS و DBeaver)، ریموت دسکتاپ (مثل AnyDesk و TeamViewer) و مدیرهای رمز (مثل KeePass و Bitwarden). میانبرهای Diyar، Persian typing (direct) و کلید نگه‌داشتن فارسی آنجا هم مثل قبل کار می‌کنند. ویرایشگرهای کد و صفحه‌گسترده‌ها مثل قبل‌اند.
اگر جایی را می‌خواهید فارسی تایپ کنید: از کارت English-only places در Settings › Typing سوییچ همان برنامه را خاموش کنید.
خوب است بدانید: ترمینالی که داخل برنامهٔ دیگری است (مثلاً ترمینال VS Code) و پنجرهٔ Run ویندوز (Win+R) شناخته نمی‌شوند. آنجا اگر لازم شد از کلید نگه‌داشتن انگلیسی استفاده کنید.
Ctrl+Alt+Space دیگر یک کلمهٔ فارسی را برای همیشه انگلیسی نمی‌کند
قبلاً: اگر یک بار کلمه‌ای مثل «هستم» را با Ctrl+Alt+Space به حروف انگلیسی (isjl) برمی‌گرداندید، Diyar آن را برای همیشه به‌عنوان کلمهٔ انگلیسی یاد می‌گرفت و دیگر هرگز فارسی‌اش نمی‌کرد، حتی اگر بارها دستی درستش می‌کردید.
حالا:
یک بار برگرداندن، کلمه را فقط تا بستن و باز کردن دوبارهٔ Diyar انگلیسی نگه می‌دارد.
فقط اگر دو بار برگردانید، و فقط اگر واقعاً کلمهٔ انگلیسی باشد، Diyar آن را به خاطر می‌سپارد. پس کلمه‌ای مثل «هستم» دیگر هرگز به اشتباه «یاد گرفته» نمی‌شود.
اگر Diyar کلمه‌ای را به اشتباه یاد گرفته بود، کافی است دو بار آن را دستی به فارسی تبدیل کنید تا فراموشش کند. (کلمه‌هایی که خودتان به واژه‌نامه اضافه کرده‌اید هرگز پاک نمی‌شوند.)
اگر کلمه‌ای از قبل گیر کرده: صفحهٔ Dictionary («واژه‌نامه») را باز کنید و آن مدخل را پاک کنید، یا دو بار آن را با Ctrl+Alt+Space به فارسی تبدیل کنید.
«بهم»، «بهش» و «بعدش» درست تبدیل می‌شوند
قبلاً: این کلمه‌ها بعد از یک کلمهٔ فارسی هم به حروف انگلیسی می‌ماندند.
حالا: بعد از کلمهٔ فارسی درست فارسی می‌شوند. در متن انگلیسی همان حروف انگلیسی می‌مانند. اگر جایی ناخواسته فارسی شد، با Backspace یا Ctrl+Alt+Space برش گردانید.
کلمه‌های انگلیسی با حرف بزرگ دیگر کل جمله را «انگلیسی» نمی‌کنند
قبلاً: اگر در اولویت Contextual وسط یک جملهٔ فارسی یک نام یا اصطلاح انگلیسی با حرف بزرگ (مثل Space یا Build) می‌آمد، Diyar کل پاراگراف را انگلیسی فرض می‌کرد و کلمه‌ای مثل «بعد» را فارسی نمی‌کرد.
حالا: نام‌ها و اصطلاح‌هایی که با حرف بزرگ نوشته شده‌اند حساب نمی‌شوند و کلمه‌های بعدی درست فارسی می‌شوند.
پاک کردن یک کلمه و دوباره نوشتن، تصمیم بعدی را خراب نمی‌کند
قبلاً: اگر کلمه‌ای را که انگلیسی مانده بود با Backspace پاک می‌کردید و کلمهٔ دیگری می‌نوشتید، Diyar هنوز فکر می‌کرد قبلش یک کلمهٔ انگلیسی هست و ممکن بود کلمهٔ جدید را فارسی نکند.
حالا: Diyar می‌فهمد آن کلمه پاک شده و کلمهٔ جدید را با توجه به متن واقعی قبلش می‌سنجد. (این برای پاک کردن کامل همان یک کلمه با Backspace است؛ اگر چند کلمه یا یک خط را پاک کنید ممکن است هنوز رفتار قبلی را ببینید.)
کلمهٔ بعد از Space با کلید نگه‌داشتن انگلیسی، دوباره درست می‌شود
قبلاً: فرض کنید کلید انگلیسی‌تان Left Shift است. یک کلمه را با Shift نگه‌داشته تایپ می‌کردید، Space را هم پیش از رها کردن Shift می‌زدید، و بعد کلمهٔ بعدی را بدون Shift می‌نوشتید. آن کلمهٔ بعدی هم به اشتباه انگلیسی می‌ماند و مجبور بودید پاکش کنید و دوباره بنویسید.
حالا: Space، Enter یا Tab که با کلید نگه‌داشته زده شود کلمهٔ انگلیسی را تمام می‌کند و کلمهٔ بعدی، پس از رها کردن کلید، طبق معمول فارسی یا اصلاح می‌شود. فقط کلمه‌ای که واقعاً با کلید نگه‌داشته تایپ کرده‌اید انگلیسی می‌ماند.
کجاست: Settings › Typing › Caps Lock and hold key («تنظیمات › تایپ › Caps Lock و کلید نگه‌داشتن») › سوییچ End the English word at a Space typed with the hold key («کلمهٔ انگلیسی با فاصله‌ای که با کلید نگه‌داشتن زده شود تمام شود»). خودبه‌خود روشن است.
دیگر چیزی داخل منوها یا روی دکمه‌ها تایپ نمی‌شود
قبلاً: اگر با زدن Alt منوی برنامه‌ای مثل Chrome باز می‌شد و شما چیزی تایپ می‌کردید، Diyar ممکن بود متن فارسی داخل منو بفرستد.
حالا: وقتی یک منو یا دکمه انتخاب شده است، Diyar در حالت Automatic correction هیچ متنی را عوض نمی‌کند و کلیدها همان‌طور که می‌زنید می‌روند.
خوب است بدانید: اگر Shift کلید نگه‌داشتن شماست و اول Shift و بعد فقط Alt را بزنید، ممکن است منوی برنامه باز شود (به‌جای عوض شدن زبان). با Escape بسته می‌شود. برای عوض کردن زبان، اول Alt و بعد Shift را بزنید، یا از Win+Space استفاده کنید.
متن پیست‌شده یا انتخاب‌شده دیگر ناخواسته تبدیل نمی‌شود
قبلاً: گاهی بعد از پیست کردن یک متن، رفتن با کلیدهای جهت یا انتخاب یک پیشنهاد در نوار آدرس مرورگر، Diyar با زدن Space یا Enter کلمه‌ای را که شما اصلاً تایپ نکرده بودید بررسی و تبدیل می‌کرد.
حالا: Diyar فقط کلمه‌هایی را می‌سنجد که دست‌کم یک حرفشان را خودتان تایپ کرده باشید. اگر خواستید کلمهٔ موجود را تبدیل کنید، Ctrl+Alt+Space همچنان کار می‌کند.
نصب و به‌روزرسانی
پنجرهٔ نصب تازه، فقط یک صفحه
چه عوض شده: به‌جای ویزارد قدیمی چهارصفحه‌ای، حالا با یک پنجرهٔ ساده و تک‌صفحه‌ای روبه‌رو می‌شوید که خودش می‌فهمد چه باید بکند: نصب، به‌روزرسانی، تعمیر (Repair) یا حذف (Uninstall). پنجره به فارسی یا انگلیسی است (روی ویندوز فارسی، فارسی) و با تم روشن یا تیرهٔ ویندوز هماهنگ می‌شود.
نصب برای اولین بار:
فایل نصب Diyar را اجرا کنید.
زبان پنجرهٔ نصب و زبانی که Diyar با آن شروع می‌شود را انتخاب کنید (این دو جدا از هم‌اند).
اگر می‌خواهید Diyar با روشن شدن ویندوز اجرا شود، سوییچ Start with Windows را روشن بگذارید.
Install را بزنید و اجازهٔ ویندوز را تأیید کنید. پس از پایان، Diyar خودش باز می‌شود.
به‌روزرسانی وقتی Diyar باز است:
فایل نصب نسخهٔ جدید را اجرا کنید؛ لازم نیست اول Diyar را ببندید.
صفحهٔ «Diyar Update» نسخهٔ فعلی و نسخهٔ جدید را کنار هم نشان می‌دهد و می‌گوید که Diyar بسته و دوباره باز می‌شود.
دکمهٔ به‌روزرسانی را بزنید و اجازهٔ ویندوز را تأیید کنید. Diyar فقط بعد از اجازهٔ شما بسته می‌شود؛ اگر اجازه ندهید، هیچ چیزی تغییر نمی‌کند.
پس از پایان، Diyar خودبه‌خود دوباره باز می‌شود. تنظیمات و واژه‌نامهٔ شخصی شما دست‌نخورده می‌مانند، و انتخاب «اجرا با ویندوز» هم حفظ می‌شود.
اگر پنجره باز نشد: پیامی می‌بینید که خطا را توضیح می‌دهد، به‌جای اینکه بی‌صدا بسته شود. اگر Diyar پس از به‌روزرسانی خودش باز نشد، آن را از منوی Start باز کنید.
دیگر لازم نیست مرورگرها را ببندید
قبلاً: نصب، به‌روزرسانی یا حذف Diyar از شما می‌خواست همهٔ مرورگرها را ببندید.
حالا: نسخهٔ جدید بدون دست زدن به فایل‌هایی که برنامه‌های دیگر در حال استفاده‌اند نصب می‌شود، و فایل‌های قدیمی هر وقت آزاد شدند پاک می‌شوند. پس می‌توانید با مرورگرهای باز نصب یا به‌روزرسانی کنید.
خوب است بدانید:
قلم‌های Shabnam پس از حذف Diyar در ویندوز می‌مانند تا مرورگرهای باز به مشکل نخورند.
اگر خواستید نسخهٔ قدیمی‌تری نصب کنید، اول نسخهٔ فعلی را حذف کنید.
مدخل‌های قدیمی در فهرست برنامه‌های ویندوز پاک می‌شوند
قبلاً: در Apps and Features ویندوز چند مدخل از نسخه‌های قبلی، حتی نام قدیمی «CoCo Typing»، کنار هم می‌ماند و همه فقط 0.6.0 نوشته شده بودند.
حالا: هر نسخهٔ جدید مدخل‌های قبلی را جایگزین می‌کند و نام و شمارهٔ خودش را دارد، مثلاً «Diyar 0.6.0 Beta 6». پس همیشه می‌دانید کدام نسخه نصب است.
پایداری
Diyar دیگر ناگهان بسته نمی‌شود
قبلاً: بعضی از شما دیده بودید که Diyar بی‌دلیل بسته می‌شد، یا پنجره‌ای با دکمه‌های Continue و Quit ظاهر می‌شد.
حالا:
اگر خطایی داخل Diyar پیش بیاید، همان‌جا مهار می‌شود و تایپ شما ادامه پیدا می‌کند. پنجرهٔ Continue/Quit هم دیگر نمی‌آید.
اگر با همهٔ این‌ها Diyar بسته شود، دفعهٔ بعد که بازش کنید به شما می‌گوید که دفعهٔ قبل به‌طور غیرعادی بسته شده و دکمهٔ Open crash folder («باز کردن پوشهٔ گزارش‌های خرابی») را نشان می‌دهد.
در Settings › General («تنظیمات › عمومی») بخش Diagnostics («عیب‌یابی»)، می‌بینید نشست قبلی چطور تمام شد و در این نشست چند خطا مهار شده است.
حریم خصوصی: این گزارش‌ها فقط روی رایانهٔ خودتان ذخیره می‌شوند و هرگز به جایی فرستاده نمی‌شوند. هیچ متنی که تایپ کرده‌اید، عنوان پنجره‌ها یا محتوای ویرایشگر در آن‌ها نیست؛ فقط اطلاعات فنی مثل نسخه و نوع خطا. اگر خواستید به ما کمک کنید، فایل‌های همان پوشه را برایمان بفرستید.
SHA-256: a3de7d3f083f71b9c022f18be8a374cc109925818c863dbf8a25b710667578ac